Ведаеце, я знайшоў самае дэбільныя падзея, якая адбылася ў свеце кіно ў гэтым годзе - і перабіць яго будзе вельмі цяжка. У красавіку расійскія пракатчыкі знялі з паказу фільм «Нумар 44». Усяго за дзень да прэм'еры. Калі вы не памятаеце, у чым там справа, то сцісла вось так: стужка, на думку чыноўнікаў, стала ілжывай купчастай журавінамі. А напярэдадні 70-годдзя вядома чаго народу-пераможцу такое, зразумела, на хрэн не трэба.

Я дапускаю, што нехта быў згодны з такім рашэннем. Рэкамендую гэтым людзям паглядзець на падзею з такой боку: за нас вырашылі, што і чаму нам глядзець ня трэба. Непрыхаваная цэнзура, у роўнай ступені абуральная і ідыёцкая.

Але давайце вось што. Пастараемся прасачыць ход думкі чыноўніка. Вось ён такі глядзіць фільм, які знялі на Захадзе, але ў якім распавядаюць нейкую мутную гісторыю быццам бы з савецкай рэчаіснасці. У чыноўніка ўжо подгорает: якой такой нагоды яны лезуць сюды сваімі нямытымі рукамі. Тут ён пачынае разумець, што тая самая шматпакутная чыноўніцкая радзіма будзе паказаная ў такім непрывабным святле, што нават 12 гадоў Гітлера ў параўнанні з гэтым здадуцца райскімі кущами.

Тут не вельмі відаць, але ў Ільіча на партрэце таксама тузаецца вачэй

У чыноўніка пачынае тузацца вачэй. Апошняй кропляй становяцца неймаверныя фактычныя памылкі стваральнікаў «Нумары 44»: генералы з палкоўніцкім пагонамі і да таго падобнае. Лютасьць чыноўніка заходзіць у чырвоную зону - зараз гэта ўжо шаленства, і яно заразна. Чыноўнік збірае сваё святое войска і нясецца абараняць парушаныя каштоўнасці: духоўныя змацаваць ні ў якім разе не павінны разваліцца ў такі важны для народа момант.

Вось што, з боку гэтая мітусня нагадвае стральбу з гарматы па вераб'ях. Таму што «Нумар 44» не варта такіх намаганняў і ўжо сапраўды нікому нічым не пагражае.

Калі не будзеце лажа, фільм атрымаецца нормаў. Аблажаецеся - расстраляем

Хоць пачатак выглядае вельмі шматспадзеўна - ва ўсякім выпадку, для тых, хто не бачыць у бацьку народаў героя сусветнага маштабу. Глядзіце, вось нам адзін з самых змрочных перыядаў Саўка, пачатак 50-х гадоў. Сюды ж нам маньяка-забойцу, у якога ніхто не верыць, акрамя, вядома, галоўнага героя. Выдатна, сцэнар, правераны часам! А вянчае ўсю гэтую прыгажосць такі акцёрскі склад, што гледачам, па ўсёй бачнасці, прыйдзецца некалькі разоў за фільм мяняць поўныя ад шчасця штаны.

І тут жа нам першы аблом. Нягледзячы на ​​характэрны сеттинг, у «Нумары 44» няма той атмасферы, якая нават у адзіночку змагла б выцягнуць усю карціну. Змрочны настрой - гэтага хапае, і першыя паўгадзіны мы яшчэ яго ўбірае, перажываем, рефлексируем; але гэта праходзіць. Таму што «Нумар 44» несапраўдны. Ён нібы намаляваны на кавалку грубага кардона. Такія малюнкі не дыхаюць, яны проста ілюструюць настрой аўтара.

Эй, гэта што наогул? А дзе мой «Ролс-Ройс»?

О так, аўтар, безумоўна, сваю справу ведае. Паказаць жыццё цэлай краіны ў такіх рэзкіх, знарочыста змрочных, бесперспектыўных танах, так, каб передёргивало, - гэта справа рук таленавітага мастака. Таленавітага - і вельмі лянівага, таму што накід так накіды і застаецца. Рысы грубыя, а каляровая гама абмяжоўваецца чорным і адценнямі шэрага. Але калі навокал адна беспрасветнасць, цяжка да яе не прывыкнуць. Яе проста абавязана нешта адцяняць, каб глядач у кожны момант думаў: глядзіце-ка, усё бо магло быць інакш.

Дазвольце, але акрамя сеттинга ёсць яшчэ і сюжэт, той самы, правераны. Так, але няма. «Нумар 44» запазычвае гісторыю з іншага змрочнага эпізоду савецкай рэчаіснасці, але робіць гэта так сякерна і няўмела, што глядач губляе да фабуле ўсялякі інтарэс, спрабуючы засяродзіцца на абстаноўцы. Якой, як мы памятаем, толкам няма.

Што мы зрабілі не так, містэр Олдман?

А што акцёры? Эй, тут жа цэлая залатая россып: Том Хардзі, Гэры Олдман, Юэл Киннаман, Венсан Кассель, Нумі Рапас - калі ўжо на іх нельга пакласціся, значыць, надзея памерла канчаткова.

Што ж, гэты дзень настаў. «Нумар 44» можна смела запісваць у катэгорыю фільмаў з самым нерацыянальным выкарыстаннем чалавечых рэсурсаў. Ад усіх гэтых зорак няма ніякага карысці, яны такія ж кардонныя, як і Савецкі Саюз вакол іх.

Я твой самы горшы кашмар, хлопец, такія справы

Але ведаеце, здаецца, ва ўсёй гэтай удаванасці ёсць сэнс. Даніэль Эспиноса паказвае нам не той Саюз, якім яго бачаць там, на Захадзе. Ён дэманструе антыўтопію, якая нарадзілася ў яго ў галаве. Гаворка пра бачанне абсалютнага зла - і зусім няважна, як гэта апісана ў літаратурным першакрыніцы. Адсюль і наўмысныя фактычныя памылкі - краіна, здольная тварыць такое са сваімі людзьмі, абсурдная і нежыццяздольная.

Калі я маю рацыю наконт сэнсу, трэба сказаць, зло ў Эспиносы атрымалася не вельмі страшнае. Гэта такое зло ў прадстаўленні дзіцяці: бука са страшнай ікластай пашчай, які жыве пад ложкам і раз-пораз наровіць схапіць цябе за нагу. Страшна - але да пэўнага ўзросту.

Вось яна, жудасная пагроза з боку прагнілага Захаду. Бойцеся яе, чыноўнікі. Забароніце яе. Давайце, пакажыце ўсім, што мы падобныя на гэты абсурдны Савок.