Я паглядзеў свае запісы і выявіў прыкрую лаяльнасць практычна да ўсяго. Неяк так атрымалася, што я вечна апраўдваю любую, нават самую сумнеўную хрень. Акторы дрэнна граюць? Так бо яны толькі пачалі, дайце ім шанец. Што, нават сапраўдныя майстры непераканаўчыя? Майце сумленне, яны проста адпачываюць паміж больш сур'ёзнымі працамі. Аператар бесіць сваёй дрыготкай камерай? Затое якая дынаміка! Ну, і ўсё ў такім духу.

Я ўсё расказваю казкі, маўляў, гэта з-за таго, што кіно па большай частцы нам паказваюць хутчэй добрае, чым няма. І праўда, каму прыйдзе ў галаву здымаць апрыёры бесталковы фільм - гэта ж нейкі трызненне. Магчыма, поспех гледачоў і крытыкаў далёка не заўсёды забяспечаны той ці іншай карціне - але ж задума-то першапачаткова напэўна быў вельмі круты.

Зрэшты, гэты аргумент, і без таго так сабе, дашчэнту разбіваецца аб фільмы накшталт «Шпіёна», «Трансформераў 4» (Майкл Бэй, я памятаю пра цябе ў кожны момант свайго жыцця) і іншага дзындры. Падобных вырабаў не так каб шмат, аднак яны сваёй зашкальваюць Агідных здольныя зацямніць ўсё добрае, што было, ёсць і будзе.

Дык можа, справа проста ўва мне? Можа, уся гэтая лаяльнасць - мая неаддзельная рыса? Можа, я гатовы стрываць любы дзярмо проста таму, што я - гэта я?

Можа, і так - але тады такіх, як я, амаль 10 мільёнаў чалавек. 10 мільёнаў трывае, якія здольныя апраўдаць што заўгодна, проста паціснуўшы плячыма і сказаўшы: «Ну, там зверху лепш відаць». Пра гэтых людзей і для гэтых людзей Андрэй Курэйчык зняў «ГараШ».

«ГараШ» - не мастацкі фільм у тым сэнсе, у якім прывык гэта разумець выпадковы глядач. Тут ёсць гісторыя, але яна высмактаная з пальца - і той, хто яе высмоктваў, рабіў гэта з апошніх сіл. Акторы быццам бы таксама ёсць - але справядлівасць патрабуе аддаць належнае толькі Эвеліны Сакура з яе адным маленькім эпізодам. Астатнія - проста роставыя лялькі. Аляксандр Кулінковіч з Юрыем Навумавым вельмі добрыя - роўна да таго моманту, як пачынаюць нешта гаварыць. Тут вера ў сцэнар і дыялогі бурыцца канчаткова: Кулінковіч нібы прагаворвае свае ж уласныя тэксты, а Навумаў адчувае відавочныя цяжкасці з тым, каб звязаць адзін з адным хоць бы два словы. Шкада, таму што візуальна дуэт вельмі харызматычны і запамінальны.

Яшчэ ёсць выканаўца галоўнай ролі, Арцём курэнне, і ён ужо дыпламаваны артыст - у адрозненне ад музыкаў з «Нейра Дзюбель». На жаль, гэта веданне дае гледачу адно вялікае ні храна, таму што гуляе курэнне ані не лепш сваіх таварышаў. У асобныя моманты ўзнікае адчуванне, што ён наогул не вельмі разумее сваю ролю і што з ёй рабіць.

Ёсць і пара-тройка акцёраў другога плану, але з імі ўсё настолькі ніяк, што не варта і згадваць.

Выходзіць, ні гісторыі, ні акцёрскай гульні? Дык што ж гэта тады - «ГараШ»? Першае ўражанне - фельетон сярэдняй рукі, нешта накшталт савецкага «Кнот». Тут паўсюль купчастай журавіны, нібы нехта чужы падслухаў ціхі размову двух беларусаў на кухні, а потым паспрабаваў узнавіць яго сваімі сіламі і словамі.

І ўсё ж варта капнуць ледзь глыбей. «ГараШ» - фільм-настрой. Сумнае, дэпрэсіўны і маркотнае, як і ўсе беларусы. І яно такое спецыяльна - мы павінны ўбачыць, як выглядаем з боку. Нам здаецца, што «ГараШ» зацягнуты і бессэнсоўны, нягледзячы на ​​свой невялікі хранаметраж - ну дык давайце паглядзім у люстэрка. Гатовыя мы счысціць з сябе 83 з паловай працэнты шэрасці і безаблічнасці, што знайсці дзе-небудзь звонку, сапраўднае золата?

А яно там ёсць - і гэтыя ўкрапванні не даюць мне сумнявацца, што менавіта так усё і задумвалася. Жудасна доўгія, медытатыўныя планы, бессэнсоўныя дыялогі - і раптам пасярод гэтага сцэна наркатычнага трып, якая апраўдвае амаль увесь фільм. Няхай такіх ўкрапванняў вельмі мала, няхай яны кароткія - але таму больш ашаламляльны кантраст ў настроі.

Гэты настрой - заслуга ў аднолькавай ступені як рэжысёра Андрэя Курэйчыка, так і кампазітара Дзмітрыя Фрыгіі. Наогул, музычнае суправаджэнне фільма «ГараШ» - адзінае, да чаго няма ніякіх прэтэнзій ад слова наогул. Песні Забелава і «Нейра Дзюбель» добрыя і гучаць роўна там, дзе трэба, але самае крутое - гэта арыгінальны саўндтрэк. Мы ж разумеем, што музыка, народжаная для кінематографа, асаблівая. Кампазітар павінен выконваць вельмі далікатны баланс, каб яго праца не перацягваюць на свой бок коўдру і ў той жа час запамінальная і стварала настрой. І ў Фрыгіі гэта выдатна атрымліваецца - ідэальнае музычнае суправаджэнне.

Ўдалы тандэм рэжысёра і кампазітара ў нейкі момант наводзіць на думку, быццам у беларусаў зараджаецца, нарэшце, свой уласны кінематограф. Не той хлам, што здымаюць на грошы дзяржавы, а сваё, самабытнае і непаўторнае кіно. Цяпер самае галоўнае - нікому гэта кіно не аддаць. Ўчапіцца ў яго зубамі і кіпцюрамі і абрушваць ўвесь ваенны патэнцыял на любога, хто паквапіцца на яго кіношны суверэнітэт.

Можна жыць з тым, што «ГараШ» сумны і зацягнуты - калі шчыра, гэта наогул не праблема. Будзь у ім хоць нейкая разумная гісторыя, ледзь цікавейшае акцёры - фільм быў бы смотрибельнее. Але хутчэй за ўсё, ён пазбавіўся бы гэтага свайго унікальнага настрою, у якім кожны беларус пазнае сябе любімага.

Вельмі б такога не хацелася. Пакуль што гэты настрой - усё, што ў нас ёсць. Мы павінны берагчы гэты парастак. Песціць яго, даглядаць за ім - у рэшце рэшт, нават у нашай дзіўнай краіне наступяць часы, калі глядач навучыцца адрозніваць сваё кіно ад чыйго б там ні было.


Спадабаўся матэрыял? Ня цісніце, дзяліцеся ў сацсетках!