Я не занадта разбіраюся ў прыродзе розных чалавечых фобій. Калі шчыра, я пра гэта ўсур'ёз ніколі і не думаў. Тут у мяне падыход цалкам абывацельскі: калі чалавек чагосьці баіцца, у першую чаргу яму варта пазбягаць крыніцы свайго страху. Скажам, гэта могуць быць вялізныя сабакі. Або павукі. Даху хмарачосаў. Невялікія замкнёныя прасторы.

Хтосьці скажа: эй, страху трэба зірнуць у твар, тады яго можна перамагчы! Хрень сабачая, вось што я думаю. Немагчыма пазбавіцца ад усіх фобій. Выйдзіце адзін на адзін супраць здаравеннага сабаку, адолеўшы яго адным сваім валявым позіркам, потым ідзіце і напіцеся ад шчасця. Толькі што вы пазбавілі сябе ад аднаго маленькага і зусім бяспечнага страху. Толькі для таго, каб яго месца тут жа заняў іншы, але ўжо больш сур'ёзны. Такі, якому не так проста зірнуць у твар. І пазбегнуць яго па маёй метадзе ужо не атрымаецца. Уяўляеце, што гэта можа быць? Давайце, накідайце сабе ў галаве пару-тройку варыянтаў. Страта блізкага чалавека? Раптоўнае банкруцтва? Сусьветны апакаліпсіс?

Звычайная боязь цемры?

(Щёлк)

Цемра ў кіно нарабіла спраў, а? Вампіры, пярэваратні і іншая класіка - цёмны час сутак тут заўсёды было абавязковым удзельнікам падзей. Вельмі зручна для кінематаграфістаў: трэба толькі стварыць атмасферу, а цікавасць гледачоў мозг сам дадумае ўсё астатняе. Так, некаторыя бунтары ад жанру жахаў пайшлі па шляху найбольшага супраціву і перанеслі час дзеяння туды, дзе святлейшы. Паказалі, выходзіць, што жудасна можа быць і пры сонечным святле. Паглядзелі, значыць, у вочы страху, так?

Ну так усё, што яны зрабілі, гэта пашырылі пералік інструментаў, якія выклікаюць у нас першабытны жах. Таму што боязь цемры нікуды не дзелася - ва ўсякім разе пакуль у людзей ёсць вочы, здольныя перадаваць сігналы мозгу. Мы тут з вамі неверагодна стромкія гледачы, пабачылі некаторы дзярмо - і ўсё ж да гэтага часу сціскае зубы, варта рэжысёру чарговага ужастіка выключыць святло. Страх гэты маментальны і, як правіла, ён хутка праходзіць. Але дыскамфорт, які мы адчуваем, кажа пра многае. Напрыклад, разважае ён, гэтыя дурныя людзі яшчэ не занадта нацярпеліся ад цемры. Ёсць дзе разгарнуцца.

Разгарнуўся Дэвід Ф. Сандберг, чалавек, які паспеў да гэтага зняць некалькі кароткаметражак. Такіх, ад якіх валасы ў жаху забіваюцца назад у свае цыбуліны. Так, у 2013 годзе выйшаў трёхминутный фильмик пад назвай Lights Out. Зняты на каленцы і за існыя грошы, але так па-майстэрску, што даводзіцца яго глядзець ўрыўкамі, эпізодамі па 20-30 секунд. Нервы не вытрымліваюць.

І вось містэр Сандберг вырашыў, па ўсёй бачнасці, што кароткаметражная пастаноўка, хай і здоровская, не паспела паказаць усё хараство самой ідэі. Што ён зрабіў: на пару з Эрыкам Хайссерером напісаў 80-хвілінны сцэнар, запрасіў некалькі не надта дарагіх акцёраў, з імі тлумачальнага кампазітара і пры дапамозе ўсяго гэтага не выдатны хорар.

Наогул, сам па сабе рацыя раздуць караценькі фільм да поўнага метра здаецца даволі сумніўным, што скажаце? Я да таго, што кароткаметражка не абавязаная нічога тлумачыць гледачу. Гэта навэла, яна павінна быць нечаканай, як панос пры здаровым харчаванні. А вось вялікі стужцы без тлумачэнняў не абысціся. Колькі мы бачылі дэбільных ужасцік, сцэнар якіх таптаў ўсе мажлівыя законы логікі і здаровага сэнсу, а? Гэта - адна з галоўных небяспекаў ў жанры жаху. Глядач, які задае падчас прагляду пытанні «як?» І «на храна?», Адцягваецца ад асноўнага дзеяння, а значыць, перастае баяцца. І тады хорар хутчэй говно, чым няма.

Але ў Сандберга і Хайссерера са глядацкім увагай усё ў парадку. Яны прыдумалі хай й поўную жанравымі клішэ, але ўсё ж цалкам сабе самабытную гісторыю, у якую ўпісалі сімпатычных персанажаў - гэта значыць такіх, якіх мы будзем вельмі шкадаваць, калі яны не выжывуць. Гэта, вядома, заслуга не толькі сцэнарыстаў, але і акцёрскага складу. Тэрэза Палмер, напрыклад, стала адной з нешматлікіх кіношных прыгажунь-бландынак, якія імкнуцца ўсё рабіць па розуме, так, як зрабіў бы крытык-говноед ўнутры кожнага гледача.

Гэбрыэл Бейтман - гэты проста герой на ўсе часы. Дзесяцігадовага дзецюку, якому дасталася роля галоўнай ахвяры, даводзіцца заадно гуляць голуба свету, адзінага на ўсёй Зямлі, хто здольны склеіць разбітую сям'ю. Хлопец падыходзіць да сваёй місіі як да самага важнага, што наогул можа быць. Ён жудасна баіцца гэтай шкоднай дрэні, што атручвае яго жыццё - але хрэна лысага адступіць. Сям'я, а як інакш.

Ну і над усімі гэтымі юнымі талентамі - Марыя Бэла, вішанька на торце з акцёрскага складу фільма «І згасае святло». Яе персанаж, зусім нешаблонных і вельмі неадназначны, - яшчэ адна дэталька, якая нароўні з малалетнім Бейтманом дадае драматызму ў стужку Дэвіда Ф. Сандберга.

Ну, уяўляеце? Мала нам было жывёльнага страху перад цемрай, так тут яшчэ і драмы падкінулі. Зрэшты, яна вельмі філігранна ўпілася і зусім не адцягвае ўвагу. Нават наадварот: менавіта драматычная лінія ў нейкі момант становіцца ключавой.

Але пра жах нам забыць не дадуць. Хай там героі вырашаюць свае сямейныя праблемы, зыходзячы з крайне неардынарных абставінаў - у нас, гледачоў, свая бяда. Як даглядзець гэты неотпускающий фільм і не апаражніць незнарок мачавы пузыр. Як лепш за ўсё потым ехаць дадому: на машыне, седзячы ў цёмным салоне, або ў метро, ​​у царстве вечнага святла. Як потым падняцца ў ліфце на свой паверх - бо там, на пляцоўцы, напэўна цёмна. Як пражыць зводзіць з розуму секунды, што цягнуцца ад адкрыцця парога да націску клавішы ўключэння святла.

Як прымусіць сябе выключыць лямпу перад сном.

Як жыць далей, калі гэты імгненны жах ніколі не адступіць.

(Щёлк)


Спадабаўся водгук? Ня цісніце, дзяліцеся ў сацсетках!