Патрыятызм - самая недаступная розуму ў свеце штука. Далібог, лягчэй зразумець жанчыну, чым растлумачыць немаведама адкуль якія ўзяліся любоў да кавалка зямлі, штучна абмежаванаму нейкімі энтузіястамі за шмат гадоў да нашага нараджэння.

Але ж любім ж. Нічога не можам з сабой зрабіць - ці варта з'ехаць у іншую краіну, як тут жа прачынаецца гэта дзіўнае пачуццё. І што толькі там, на Радзіме, так моцна цягне нас назад? Можа, хто-то сумуе па шэрых дварах-мурашнік і дэбільныя платоў, якімі прымусілі кожны свабодны ўчастак зямлі? Кагосьці чакаюць кінутыя на газонах «карчы»? А можа, гэта туга па аднастайнай шэрай восені, што ад'ядаецца тут па сем месяцаў ад кожнага года?

Слухайце, гэтыя бессэнсоўныя пытанні можна задаваць бясконца - ніхто на іх, акрамя нас саміх, ня адкажа. Ва ўсякім разе, так было да таго, як каманда Risky guys прадставіла сваё бачанне любові да Радзімы. І нечакана фільм «Вакол Беларусі на роварах з маторамі» апынуўся лепшым з усяго, што здымалі пра нашу краіну.

Гэта дакументальнае кіно - у тым сэнсе, што ўсё паказанае сапраўды адбывалася менавіта так і ніяк інакш. Улетку 2015 году Барыс Нікалайчык (рэжысёр, аўтар сцэнарыя і аператар) разам з Раманам Свечниковым (ідэйным натхняльнікам і механікам) узялі два кашмарных «Бусла», прычапілі да іх сумнеўныя кітайскія маторчыкі і рушылі з усім гэтым дабром ў бок Оршы. Адтуль і пачалося Вялікае Падарожжа на ровары з Маторам. 47 дзён, 3000 кіламетраў уздоўж беларускай мяжы, 120 гадзін знятага матэрыялу.

І ўсяго некалькі сутак без паломак - далібог, часам "Вакол Беларусі ...» выглядае так, нібы гэта спецвыпуск Top Gear. У аснове тут такая ж вар'яцкая ідэя, што прыходзілі ў галаву аўтарам некалі самага папулярнага тэлешоў у свеце. У фільме Нікалайчык ёсць нават свой Джэймс Мэй - Рома Свечнікаў, які здольны сабраць які рухаецца апарат з самага распоследнего лайна і палак. І гэта працуе ... ну, час ад часу.

Спярша менавіта паломкі задаюць тэмп ўсім падарожжа - хоць аўтары, ёсць меркаванне, зусім на гэта не разлічвалі. Паршывыя кітайскія маторы пастаянна ламаюцца, не вытрымліваючы выпрабаванняў беларускімі дарогамі, дарожкамі і сцяжынкамі. Апараты раз-пораз даводзіцца чыніць, балазе, у Свечникова рукі растуць з патрэбнага месца, ды і са кемлівасцю усё добра.

Але часам нават гэтыя заменчаныя рукі апускаюцца: героі некалькі разоў трапляюць у сітуацыі, калі адзіны выхад, здаецца, - сабраць рэчы і з'ехаць дадому на чым прыйдзецца. І ...

І калі адчай пачынае пералівацца цераз край, абавязкова адбываецца цуд. Deus ex machina - у любым іншым фільме мы б спісалі такое на небагатую фантазію сцэнарыстаў. Але ж у дакументальнай стужцы Нікалайчык няма і не можа быць выдумкі - гэтыя хлопцы проста едуць і здымаюць усё запар. Так, наступны мантаж надае зняты матэрыял у досыць гладкае і зразумелае апавяданне - але нічога не прыпісвае.

Цуд тут з'яўляецца ў выглядзе выпадковых сустрэчных. Людзі ў фільме «Вакол Беларусі ...» - той самы бог з машыны, што кожны раз ратуе нашых герояў ад ганебнага вяртання дадому. І што гэта за людзі - запар соль зямлі беларускай! Мужык, які дзеля смеху праглынае бутэльку «чарнілаў» за 10 секунд; хлопец, які вяртае з таго святла маторы, за якiя не возьмуцца ні на адной СТА; гасцінны філосаф, сетующий на адсутнасць у беларусаў нацыянальнай ідэі. Мы глядзім на гэта ўсё - і зусім забываемся, што стужка дакументальная. Перад намі класічны прадстаўнік роўд-муві - са сваёй завязкай, кульмінацыяй і развязкай.

Як і ў многіх прадстаўнікоў гэтага жанру, у фільма «Вакол Беларусі на роварах з маторамі» вельмі нясталае настрой. Задорнаў, баявое пачатак даволі хутка змяняецца трывожным засмучэннем: герояў нечакана цверазіў тэхнічныя праблемы, а гледачоў - пастаянны закадравы голас, які каментуе ўсё, што адбываецца складанымі кніжнымі канструкцыямі.

Але думаць пра гэта доўга нам не даюць - праз хвілін пяць экраннага часу неверагоднае упартасць герояў, некаторая доля поспеху і залатыя рукі Ромы Свечникова зноў мяняюць настрой усёй карціны. Бліжэй да сярэдзіны фільма здаецца, што нічога немагчымага ў свеце ўжо не існуе - эй, бро, стаў сабе мэту і проста ідзі да яе, як гэтыя хлопцы.

Мы не заўважаем, як падбіраемся да фіналу - і вось яна, квінтэсэнцыя творы Нікалайчык - Свечникова. Беларусь, якую мы шукалі вакол сябе, увесь гэты час была ўнутры нас. Вось яны мы: безжурботны вясковы мужык, які атрымлівае 180 рублёў у месяц за цяжкі і не самы прыемны працу; працавіты гаспадар, які здолеў захаваць дом і падворак, нягледзячы на вечны крызіс і суцэльнае беспрацоўе; падлеткі, паспяхова запісваюць рэп на хатняй студыі ў населеным пункце, пра які наогул мала хто чуў.

Сапраўдныя, жывыя людзі.


Дзяліцеся водгукам ў соцсетях і дачакайцеся гэтага фільма - яго абяцаюць выкласці ў адкрыты доступ.